ในยุคที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับ “ความปลอดภัยของส่วนผสม” มากขึ้น คำว่า “BHT สารกันหืน” มักจะปรากฏอยู่ในฉลากของผลิตภัณฑ์หลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นขนมขบเคี้ยว เครื่องสำอาง หรือแม้แต่ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวพรรณ หลายคนสงสัยว่า BHT คืออะไร? ใช้ทำไม? แล้วอันตรายจริงหรือไม่?
บทความนี้จะพาคุณมาทำความเข้าใจสารชนิดนี้ในเชิงลึก ทั้งหลักการทำงาน มาตรฐานความปลอดภัย และแนวทางการเลือกใช้สำหรับผู้ผลิตที่ต้องการสร้างผลิตภัณฑ์คุณภาพตามมาตรฐานสากล
BHT คืออะไร? ทำไมจึงถูกเรียกว่า “สารกันหืน”
BHT (Butylated Hydroxytoluene) เป็นสารประกอบฟีนอลิกสังเคราะห์ที่มีคุณสมบัติเป็นสารต้านออกซิเดชัน (Antioxidant) ซึ่งช่วยยับยั้งกระบวนการเหม็นหืนของไขมันและน้ำมันในผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ โดยเฉพาะอาหารและเครื่องสำอาง
สารกันหืนนี้ทำงานโดย “ชะลอการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน” ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ไขมันมีกลิ่นเหม็นและเสื่อมคุณภาพได้เร็วขึ้น เมื่อเติม BHT ลงไปในปริมาณที่เหมาะสม จะช่วยคงรสชาติ กลิ่น และคุณภาพของผลิตภัณฑ์ไว้ได้นานขึ้น
กลไกการทำงานของ BHT สารกันหืน
BHT เป็นสารที่สามารถ “จับกับอนุมูลอิสระ (Free Radical)” ซึ่งเกิดจากการเสื่อมสภาพของน้ำมันหรือไขมัน ทำให้ปฏิกิริยาออกซิเดชันถูกชะลอหรือหยุดลง ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์ไม่เกิดกลิ่นหืนหรือสีเปลี่ยน
ตัวอย่างการใช้งานที่พบบ่อย ได้แก่
- ในอุตสาหกรรมอาหาร: ขนมอบ มันฝรั่งทอด เนยเทียม หรืออาหารสัตว์ เพื่อคงความกรอบและป้องกันกลิ่นหืน
- ในอุตสาหกรรมเครื่องสำอางและสกินแคร์: ใช้ในลิปสติก ครีมบำรุงผิว และครีมกันแดด เพื่อรักษาคุณภาพของน้ำมันพืชและส่วนผสมที่ไวต่อออกซิเจน
- ในอุตสาหกรรมยา: ป้องกันการเสื่อมของตัวยาสำคัญที่ไวต่อการออกซิเดชัน เช่น วิตามินเอ และวิตามินดี
หากคุณต้องการเลือกใช้ BHT สารกันหืน ในกระบวนการผลิต ROSRIN มีผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน พร้อมให้คำปรึกษาด้านการใช้สารกันหืนในอัตราที่เหมาะสมกับแต่ละประเภทสินค้า
BHT ปลอดภัยหรือไม่? มาตรฐานความปลอดภัยจากหน่วยงานระดับโลก
แม้ชื่อ “สารกันหืน” จะฟังดูไม่เป็นมิตรนัก แต่ความจริงแล้ว BHT เป็นหนึ่งในสารที่ได้รับการยอมรับจากหน่วยงานกำกับดูแลทั่วโลก เช่น
- US FDA (องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ) กำหนดให้ BHT ใช้ได้ในอาหารในปริมาณไม่เกิน 0.02% ของน้ำหนักไขมันหรือน้ำมัน
- European Food Safety Authority (EFSA) ระบุว่าการใช้ BHT ในปริมาณต่ำกว่า 0.25 มก./กก. ของน้ำหนักตัวต่อวัน ถือว่าอยู่ในระดับปลอดภัย
- Codex Alimentarius (มาตรฐานสากลอาหารโลก) ก็อนุญาตให้ใช้ BHT ในอาหารบางประเภทเช่นกัน
ในทางการแพทย์และงานวิจัย ยังไม่พบหลักฐานแน่ชัดว่าการบริโภค BHT ในปริมาณต่ำตามมาตรฐานจะเป็นอันตรายต่อร่างกาย โดยเฉพาะเมื่ออยู่ในผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการควบคุมตามกฎหมาย
BHT ต่างจาก BHA อย่างไร?
ทั้ง BHT และ BHA (Butylated Hydroxyanisole) เป็นสารต้านออกซิเดชันในกลุ่มเดียวกัน แต่มีโครงสร้างเคมีแตกต่างกันเล็กน้อย ส่งผลให้คุณสมบัติการใช้งานต่างกันดังนี้:
คุณสมบัติ | BHT | BHA |
|---|---|---|
จุดหลอมเหลว | ประมาณ 70°C | ประมาณ 48–55°C |
ความสามารถในการละลาย | ละลายในไขมันได้ดีมาก | ละลายในน้ำมันได้ดีปานกลาง |
การใช้งาน | เหมาะกับผลิตภัณฑ์ที่มีไขมันสูง | เหมาะกับผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมันและไขมันผสม |
ความคงตัว | เสถียรต่อความร้อนและแสง | คงตัวดี แต่เสื่อมสภาพเร็วกว่าในบางสภาวะ |
ทั้งคู่สามารถใช้ร่วมกันเพื่อเสริมประสิทธิภาพในการป้องกันการหืนได้ดียิ่งขึ้น แต่ต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ผลิตที่มีใบอนุญาต
การเลือกใช้ BHT ในอุตสาหกรรม: ปริมาณและข้อควรระวัง
การใช้ BHT ในกระบวนการผลิตต้องคำนึงถึง “สัดส่วนและประเภทของผลิตภัณฑ์” เพราะหากใส่มากเกินไปอาจส่งผลต่อรสชาติหรือคุณสมบัติอื่นของผลิตภัณฑ์ได้
แนวทางการใช้ที่แนะนำ:
- ใน อาหารและเครื่องดื่ม: ไม่เกิน 0.02% ของน้ำหนักไขมันทั้งหมด
- ใน เครื่องสำอาง: ปกติใช้ 0.01–0.1% โดยน้ำหนักรวม
- ใน ยาและอาหารเสริม: ใช้ตามมาตรฐาน Pharmacopeia ที่กำหนดไว้
ควรเก็บรักษา BHT ในภาชนะที่ปิดสนิท หลีกเลี่ยงความร้อนและแสงโดยตรง เพื่อป้องกันการเสื่อมสภาพของสาร
หากต้องการ BHT คุณภาพสูงสำหรับการผลิตระดับอุตสาหกรรม สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ BHT สารกันหืน จาก ROSRIN ซึ่งผ่านมาตรฐานการตรวจสอบคุณภาพและมีเอกสารรับรองความบริสุทธิ์พร้อมใช้งาน
คำถามที่พบบ่อย
Q: BHT เป็นสารกันเสียหรือสารกันหืน?
A: BHT เป็น “สารกันหืน” ไม่ใช่สารกันเสีย ทำหน้าที่ยับยั้งการเกิดออกซิเดชันของไขมันและน้ำมัน แต่ไม่ยับยั้งการเจริญของแบคทีเรียหรือเชื้อราเหมือนสารกันเสีย
Q: ใช้ BHT ในอาหารเด็กได้หรือไม่?
A: โดยทั่วไปหน่วยงานควบคุมอาหารไม่อนุญาตให้ใช้ BHT ในอาหารเด็กเล็กหรือทารก เพื่อความปลอดภัยสูงสุด ผู้ผลิตควรตรวจสอบข้อบังคับเฉพาะประเทศก่อนใช้
Q: BHT มีผลข้างเคียงไหม?
A: การใช้ BHT ในปริมาณสูงเกินกว่ามาตรฐานอาจทำให้เกิดการระคายเคืองผิวหรือระบบย่อยอาหารในสัตว์ทดลอง แต่ในระดับที่ใช้ตามข้อกำหนดทางอุตสาหกรรมถือว่าปลอดภัย
Q: สามารถใช้ BHT ร่วมกับสารกันหืนอื่นได้ไหม?
A: สามารถใช้ร่วมกับ BHA หรือ Tocopherol (วิตามินอี) เพื่อเสริมประสิทธิภาพการป้องกันการหืนได้ดีขึ้น โดยเฉพาะในผลิตภัณฑ์ที่มีไขมันหลายชนิด
จากข้อมูลทั้งหมดนี้จะเห็นว่า BHT สารกันหืน ไม่ได้เป็นสารอันตรายอย่างที่หลายคนเข้าใจ หากใช้ภายใต้ขอบเขตและปริมาณที่กฎหมายกำหนด มันคือสารสำคัญที่ช่วยรักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้สดใหม่ คงรสชาติ และมีอายุการเก็บที่ยาวนานขึ้น
สำหรับผู้ผลิตในอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องสำอาง หรือยา การเลือกใช้ BHT ที่ผ่านการรับรองมาตรฐานจะช่วยเพิ่มความมั่นใจให้กับทั้งผู้บริโภคและเจ้าของแบรนด์
บริษัทเคมีภัณฑ์ RR Cosmetics & Food Ingredients (ROSRIN) เป็นผู้นำด้านการจัดจำหน่ายเคมีภัณฑ์อุตสาหกรรม พร้อมให้คำปรึกษาและแนะนำการใช้สารกันหืน BHT อย่างถูกต้องตามมาตรฐานสากล เรามีทีมผู้เชี่ยวชาญด้านเคมีที่พร้อมให้คำแนะนำการเลือกใช้วัตถุดิบที่เหมาะสมกับกระบวนการผลิตของคุณ เพื่อให้ทุกผลิตภัณฑ์ปลอดภัย มีคุณภาพ และตอบโจทย์ตลาดทั้งในและต่างประเทศ
https://www.rosrin.com/product/bht-butylated-hydroxy-toluene
https://www.rosrin.com/product/bht-butylated-hydroxy
โทร :061-2234245
Line: @rosrin
Website: https://www.rosrin.com/home